کوتاه نوشته های حسین عسکری در کانال تلگرامی البرزپژوهی - 8

تاريخ پيامکي سه گزينه اي؟!

اخيراً صدا و سيماي البرز براي جذب مخاطب، دست به دامن «مسابقه پيامکي» شده و روزي سيصد هزار تومان‌ جايزه نقدي مي دهد. اينکه اين شيوه براي نشاندن‌ البرزيان‌ پاي راديو و تلويزيون، کارآمد است يا نه؟ بايد خبرگان رسانه و علم ارتباطات نظر دهند. پرسش روز سه شنبه 11آذر 1404اين است: «يار وفادار ميرزا کوچک خان جنگلي و از مبارزين قيام نهضت جنگل که اهل طالقان بود چه نام دارد؟ 1. دکتر ابراهيم حشمت؛ 2. ميرزا محسن نجم آبادي؛ 3. شيخ علي سوهاني طالقاني.»

به نظر مي رسد طراح اين پرسش با تاريخ معاصر ايران به ويژه نهضت جنگل و سويه هاي البرزي آن غريبه است. هر سه گزينه از ياران البرزي ميرزا کوچک خان هستند. نفرات اول و سوم ريشه در طالقان يعني روستاهاي شهراسر و سوهان دارند و نفر دوم همان گونه که از نامش معلوم است، اهل روستاي نجم آباد استان البرز است. قيد گرانبار از معناي «يار وفادار»، پرسش پيش گفته را عجيب تر کرده است.

«ابراهيم حشمت» به جهت روحيه حساس و صلح گرايانه اي که داشت پس از مدتي از نبرد مسلحانه چريکي خسته شده و در سال 1298خورشيدي به امان‌نامه نوشته شده پشت قرآن حکومت احمد شاه قاجار اعتماد کرد و عليرغم مخالفت ميرزا کوچک خان، خود و نيروهايش را تسليم قواي دولتي کرد. او پس از محاکمه اي شتابزده، به دست عبدالحسين تيمورتاش (حاكم گيلان) در شهر رشت به دار آويخته شد. سوزناکي مرگ با چوبه دار و روايت هاي حاشيه اي آن، عيب تسليم شدنش را به خوبي پوشش داد و به قول دکتر محمود رنجبر (رئيس پژوهشکده گيلان شناسي) تسليمش، «نرمش قهرمانانه» تلقي شد. گرچه مرحوم سيد محمدتقي ميرابوالقاسمي نويسنده طالقاني، در سخني نادر و بدون دليل گفته است: «حشمت تسليم نشد، دستگير شد!» حاج احمد کسمايي ديگر يار ميرزا کوچک هم در نهضت جنگل کم آورد و تسليم شد اما چون بيوگان ننگ سلامت را تا آخر عمر بر دوش کشيد. چون مرگي تراژيک بسان حشمت نداشت گرچه زندان، تبعيد، انزوا و فقر دستاوردهايش از همکاري با ميرزا کوچک خان در نهضت جنگل بود.

«ميرزا محسن نجم آبادي» نوه آيت الله حاج شيخ هادي نجم آبادي از ديگر جنگلي هاي البرزي است كه با نام مستعار ميرزا علي از نزديكان مورد اعتماد ميرزا كوچك خان بود، به گونه اي كه ميرزا به هنگام بروز اشتباهات فرقه عدالت رشت درباره كمك به نيروهاي سرخ کمونيست، او را به عنوان نماينده خود براي ارشاد و راهنمايي به نزد آنان فرستاد. ابراهيم فخرايي در كتاب سردار جنگل به اين ماجرا اشاره كرده است. ميرزا محسن در سال 1336خورشيدي به مرگ طبيعي در تهران درگذشت. او در سال هاي پاياني عمر، ارتباط خوبي با حکومت پهلوي داشت حتي پست دولتي گرفت و عضو مجلس موسسان انتقال قدرت از سلسله قاجار به پهلوي بود.

«شيخ علي سوهاني مشهور به شيخ علي تنها» نيز مدارسي را در گيلان تأسيس كرد كه برخي از آنها محل تجمع طرفداران نهضت جنگل بود. او هم در سال 1311خورشيدي به مرگ طبيعي درگذشت. جنگلي هم که بود هيچ موقع دست به اسلحه نبرد و سلاحش قلم و کتاب بود.

با اين توضيحات، پاسخ درست پرسش سه گزينه اي مسابقه پيامکي روز 11آذر 1404صدا و سيما کدام است؟ هر سه گزينه؟ گزينه اول؟ گزينه سوم؟ گزينه اول و سوم يا هيچ کدام؟ آري، تحريف نرم و بي سر و صداي تاريخ با لايه اي از تعصبات بومي، از آنچه که مي پنداريد به ما نزديک تر است. به همين راحتي.

حسين عسکري

11آذر 1404

_____________________________

تسليت

بسم الله الرحمن الرحيم

انا لله و انا اليه راجعون

در لحظاتي سراسر حزن و افسوس، خبر درگذشت زنده‌ياد استاد محمدحسين کتابچي با تخلص علومي تبريزي، جان و دل ما را رنجاند. تمام خاطرات انس با اين فرزانه فرهيخته دانشمند و شاعر و نويسنده و اديب هم ديار و هم روزگارمان را زنده کرد. او در آيين‌هاي مذهبي شهرستان هاي نظرآباد و ساوجبلاغ استان البرز، حضوري گرم و متواضعانه مي‌ورزيد و با ارائه محامد و مدايح و مراثي پاکان آفرينش در بستر اشعار زيبا و قدرتمند خويش، روح حاضران مشتاق را مي‌نواخت. از جمله غزل‌هاي شاهکار او که در ساحت ادب و فضيلت‌ اين مرز و بوم، زبانزد خاص و عام شده اين غزل معروف است:

دلا بايد که هر دم يا علي گفت

نه هر دم بل دمادم يا علي گفت ...

... علي را ضربتي کاري نمي‌شد

گمانم ابن ملجم يا علي گفت

براي آن مرحوم رحمت و رفعت و براي بازماندگان ارجمندش شکيب و عزت، مسألت مي‌کنيم.

اسماعيل آل احمد، زين العابدين اکبري، ابراهيم رضازاده، قربانعلي عسکري، حسين عسکري

4آذر 1404

به نقل از کانال تلگرامي البرزپژوهي https://t.me/alborzology

_____________________________

کوتاه نوشته هاي حسين عسکري در کانال تلگرامي البرزپژوهي - 1

کوتاه نوشته هاي حسين عسکري در کانال تلگرامي البرزپژوهي - 2

کوتاه نوشته هاي حسين عسکري در کانال تلگرامي البرزپژوهي - 3

کوتاه نوشته هاي حسين عسکري در کانال تلگرامي البرزپژوهي - 4

کوتاه نوشته هاي حسين عسکري در کانال تلگرامي البرزپژوهي - 5

کوتاه نوشته هاي حسين عسکري در کانال تلگرامي البرزپژوهي - 6

کوتاه نوشته هاي حسين عسکري در کانال تلگرامي البرزپژوهي - 7